Çocuklarda Emme Davranışı

Çocuk dünyaya geldiğinde bazı refleksler ile birlikte doğar.Bu refleksler hayatta kalabilmesi ve yaşamını sürdürebilmesi için gereksinimi olan temel davranışlar olarak da bilinir. Refleks hareketler dönemi, yerine bilinçli davranışları almaya başladıkça çoğunlukla ortadan kaybolur. Çocuk kendini güvende hissetmeye başladıkça, yeni şeyler öğrendikçe bu bilinçsiz davranışlarda azalmalar görülür.

 Kaynağını arama,bebeğin doğduğu andan itibaren emilecek nesneyi arama ihtiyacından ortaya çıkar ve gereklidir. Yakalama , bir bebeğin dokunarak yeni şeyleri keşfetmesi için gerekli bir davranıştır. Moro, babinski refleksleri yine çocuğun vücuduna alışabilmesi ve fark edebilmesi için gerekli reflekslerdendir. Emme refleksi ise bana göre çocuk için en güven verici, huzurlu hissettiği anlara  ulaşmasını sağlayan reflekslerden biri.

Bebeğin dünya üzerinde ilk keşfettiği, yakından bağ kurmaya başladığı ve güvendiği kişi annesidir. Böyle bir durumda en huzurlu ve güvende hissettiği yer de haliyle annesinin yanı olacaktır. Anneyle kurulan ilk bağlar emzirme döneminde gerçekleşir ve güvenli bağlanmanın temelleri de burada atılır. Freud’a göre yaşamın bu ilk dönemi Oral Dönemdir ve çocuk için haz kaynağı ağız yoluyla elde edilir. Bebek emerken kendini güvende ve huzurlu hissettiğinden bu ona haz verir.

Bebeğimiz büyümeye ve bilinçli davranışları edinmeye başlamaktadır ve bu refleksler artık refleks olmaktan çıkarak bilinçli davranışlar haline gelmektedir. Emme davranışının devam etmesi refleks olduğu için değil artık alışkanlık haline geldiği içindir.

Parmak Emme Nasıl Başlar? Normal Midir?

1 yaş çocuklarının hemen hemen yarısı parmaklarını emerler. 9. Aydan itibaren uykuyla parmak emme arasında yakın bir ilişki ortaya çıkabilir. Çünkü bebek bu sırada kendini huzurlu hissettiği yerde gibi düşünür ve uykuya geçiş sağlanır. Bazı durumlarda uykusu gelen bebeğin kulağını kaşıdığı görülürken nazı durumlarda ise parmağını ağzına götürdüğü görülür. Bazı bebekler yeni dişlerinin çıkması, bazıları da zorluklarla karşılaştıklarında utanma ve sıkılma belirtisi olarak parmak emerler.“Genellikle 18. ay dolaylarında sıklaşan parmak emmenin 4 yaşına doğru kaybolması beklenir.” (Yavuzer,2013). Bu süre içerisinde bir uzmanla elbette görüşülmelidir ancak bu yaş aralığında sıkça karşılaşılabilen normal bir durum olduğu unutulmamalıdır.

Emme Davranışı Ne Zaman Davranış Problemi Haline Gelir?

Çocuklarda karşılaştığım bazı durumlardan örnek vererek bu durumun problem olmaya başladığı yerlere değinmek istiyorum.

Vaka : 3 yaşını henüz doldurmuş bir erkek çocuğu. Annesi çocuğun kendisi dışında başka insanlarla da iletişim kurması için ortamlar sağlıyor. Parmak emme davranışının problem olduğunu düşünmüyor. Çocuğunun uykuya geçişlerde parmak emdiğini söylüyor. Anne kızgın olduğunda ve bu kızgınlığın sebebi olarak çocuk kendini gördüğünde parmak emme davranışı tekrar ortaya çıkıyor. Ancak burada dikkatleri çeken farklı bir davranış daha var.Anne kızgın, ses tonu yüksek ve çocuğa anlamlandıramadığı şekilde cümleler kuruyor. Çocuk bu sırada ayaklarını sallayıp,bir elinin baş parmağını emerken diğer eliyle de yüzünü okşuyor.

Bu vakayı anlamlandırabilmek ve gerçek nedeni bulabilmek için anneyle ve çocukla bir uzmanın zaman geçirmesi ve görüşmesi gerekmektedir.Ancak ortada ve çokça belli olan bir durum varsa bu da çocuğun kendini suçlu hissettiği ve sevgi göremeyeceğini düşündüğü bir anda kendi kendine “sevgi gördüğü anı” oluşturmasıdır. Burada çocuk, annesi kızdığında onu sevmediğini ve güvende hissetmediğini düşünüyor olabilir.

Emme davranışı, çocuk ilkokula başladığı dönemlerde de devam ediyorsa ya da yaşı küçük olduğu halde parmak deformasyonları başladıysa,parmakta renk değişimi, diş şeklinde bozulmalar meydana geliyorsa, emme davranışı ile birlikte yanında başka davranışlar da seyrediyorsa artık davranış problemi haline gelmiştir diyebiliriz. Emme davranışı sadece parmak emme olarak düşünülmemeli, bu davranış çocuğun bağ kurduğu herhangi bir nesne ile de olabilir. Örneğin; bir battaniye, bir oyuncak ya da bir emzik…

Ne Öneriyoruz?

Anne-babalar unutmamalıdır ki her çocuk biriciktir. Burada elbette öneriler veriliyor size ancak her çocuğun davranışına sebep olan sorun aynı olmadığı için verilecek çözüm yolu da aynı olmayacaktır.

Verilecek en önemli öneri; çocuğunuz eğer ki parmak emme davranışını uykuya geçişlerde gösteriyorsa ona güvende hissettiği bir andan sonra uykuya yönelimi sağlayabilirsiniz.

Emme davranışı tedirgin olduğunda ya da korktuğunda gerçekleşiyorsa çocuğunuzdan sevginizi esirgemeyin ve o izin verdiği sürece sarılın.

Davranışın sonucunda ne olursa olsun onunla konuşmayı ve sakinleştirmeyi unutmayın.

Çok küçük yaşlarda davranışın üzerine gitmeyin. Emme davranışı genellikle geçici bir durumdur. Yaşla azalır.

İlk çocukluk döneminde tedaviden kaçının. Okul öncesi dönemde gereksiz telaş yerine, olayın temelinde anne-babanın da etkisi bulunduğu düşünülerek uzmanlarca sabırlı ve sürekli eğitimsel yöntemler uygulanabilir.

Davranış problemi haline geldiğini düşünüyorsanız mutlaka ve mutlaka bir uzmanla görüşün ve detaylıca bilgi verin.

Gerçekleri anlatmaktan çekinmeyin. Kimse “en doğru” değildir. Herkes iyiye ulaşma yolunda çabalamalıdır .

Uzm. Çocuk Gelişimci

Sena ALPSOY

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Okul Seçimi ve Değiştirmede Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Okul, çocuğun yetenek gelişiminde önemli unsurlardan biri. Tabi okulu sadece bina olarak ya da popüler ve zengin insanların gittiği yer olarak düşünürseniz, çocuğunuz için...