Çocukların Gelişim Takipleri İçin Testler Gerekli Midir? Hangi Test Ne İçin Kullanılır?

Günümüz şartlarında çocuklardan beklentilerin artması ve ailelerin bilinçlenmesi doğrultusunda çocuklarla ilgili bazı istekler de değişti. Önceden bir çocuğun 4 yaşında konuşmaya başlaması problem değilken ve cinsiyete bağlı nedenlerle açıklandığından hiçbir anne-baba neredeyse araştırma gereği duymuyordu. Dönem şartları değiştikçe çocukların hazır buldukları çevre ve yapmak zorunda olduğu şeyler azaldı. Geçmiş yıllarda çok çocuklu ailelerde çocuk eğer kendini ifade edecek iletişim becerisine sahip değilse ciddi zorluklarla karşılaşıyordu fakat günümüzde çocuklar daha kelimeyi söylemeden ne istiyorlarsa önlerinde hazır bulunuyor. Bu durum çocuklarda konuşma ihtiyacını bir adım geriye atıyor.  Artan otizm, gelişim geriliği, zeka geriliği gibi birçok durum ise aileleri bazı çözüm yolları aramaya yöneltti. Geçmiş yıllarda bu tarz vakalar elbette vardı ancak göz ardı ediliyor ve bu çocuklar toplumun bir parçası değilmiş gibi sayılıyordu.

Eğitim seviyelerindeki artış, insanların bilgiye daha çabuk ulaşabiliyor olmaları gibi unsurlar ailelerin bilinçlenmesi ve çocuklarını gelişimlerini dönem dönem takip etme ihtiyacını ortaya çıkardı. Çocuklar için çok önemli olan ve gelişimsel açıdan en önemli adımların atılabileceği zamanları takip etmek istemeleri oldukça doğru bir tutum. Özel gereksinime ihtiyaç duyan çocuklar için de erken tanıyı sağlayabilmek adına seçilen doğru bir yol.

Zeka Testleri ve Gelişimsel Testler gerçekten gerekli mi ?

Bir çocuğun gelişimsel değerlendirmesi annesi tarafından düzenli olarak kontrol edilebilir. Artık bilgiye çabucak ulaşılabilen çağımızda anneler-babalar çocukların yaş gereksinimlerinin neler olduğunu ve bunların normal mi anormal mi seyrettiğinin farkındalar. Ancak bazı durumlarda ilk kez karşılaştıkları ve çözüm yolu bulamadıkları durumlarda bir desteğe ve yardıma ihtiyaç duyuyorlar. Okul çağındaki bir çocuksa ya da okul öncesi dönemde herhangi bir kuruma gidiyorsa çocuktaki en ufak problem bile öğretmenlerin dikkatini çekebiliyor. Bu doğrultuda çocukta gelişimi veya zekası ile ilgili bir problemin varlığından şüphe etmek için öğretmen, anne-baba yeterli olabilir. Fakat vakaların tanılanması ve tanının koyulması konusunda uzmanlar ile görüşülmesi gerekmektedir. Uzmanlar bu süreçte hem çocuğu hızlıca tanımak ve çözümleme sürecine daha hızlı adım atabilmek adına bazı testler kullanabilirler. Çocuklar için her gün, her ay gelişimsel açıdan hızlı ilerlediğinden, çocukla ilgili bilgilere ne kadar hızlı ulaşılabilirse o kadar çabuk da çözüme ulaşılması sağlanabilmektedir.

  • Çocukla ilgili hızlı bilgi edinilmesi gerekiyorsa,
  • Erken tanı
  • Çözüme odaklanmak adına
  • Süreci hızlandırmak
  • Daha az zaman kaybı ile daha iyi sonuçlar elde etmek adına bu testler kullanılabilir.

Her test bizi doğru yönlendirmeyebilir. Bu nedenle birkaç test ile sonuçların karşılaştırılması gerekebilir.

Okula hazırlık gruplarında ve yeni sisteme bağlı olarak çocukların 72 ayı doldurmadan okula başlamaları gibi durumlarla karşılaşılması, okula hazır bulunuşluk testlerinin önemini artırdı. Birçok aile “Çocuğum gerçekten ilkokula hazır mı?” gibi soru işaretlerine sahipken bir destek de buradan geldi.

Çocukları tanımak ve doğru yönlendirmeleri yapmak adına “Gelişimsel Testler” çok önemli bir yere sahip . Burada gelişimsel testlerin “zeka”yı değil çocukların “sosyal-duygusal , bilişsel, fiziksel , dil, motor gelişimleri ve öz bakım becerileri”ni tanımlayan ve ortaya çıkaran testler olduğunu bilmeniz gerekmektedir.

Çoğunlukla bilinen ve en çok kullanılan testler hangileridir? Özellikleri nelerdir?

AGTE Gelişim Testi

0 – 6 yaş aralığında olan çocukların, zihinsel gelişimlerinin yaşına göre ne düzeyde olduğunu tespit etmek amacıyla kullanılan testlerden Ankara Gelişimsel Tarama Envanteri ; Dil-Bilişsel, Sosyal Beceri-Özbakım, İnce Motor, Kaba Motor becerileri ölçmek ve değerlendirmek için kullanılır.Çocuğun yaşına uygun sorularla başlayan bir tarama ve tanıma testidir. Temel olarak, çocuğu yetiştiren kişiye uygulanır. Çocuğun genel gelişim düzeyi hakkında doğru bilgilere ulaşılmasını sağlayan kapsamlı bir testtir.*

BENDER GESTALT Görsel Motor Algılama Testi

Bu test, çocuklarda görsel motor işlevini görmek için gelişimsel bir test olarak kullanılarak hem yetişkin, hem de çocuklarda geriliği, regresyonu, fonksiyon kaybını ve organik beyin hasarlarını saptamaya ve özellikle regresyon vakalarında da kişilik sapmalarını bulmaya ışık tutmaktadır (zeka geriliği, afazi, çeşitli organik beyin hasarları, psikozlar, gerçek olmayan hastalanmalar gibi).*

Denver II Gelişimsel Tarama Envanteri

0-6 yaş çocukların gelişimini değerlendirmek için tüm dünyada yaygın olarak kullanılan bir gelişim tarama testidir. DENVER II sağlıklı görünümdeki çocuklarda olası gelişimsel sorunları saptamak amacı ile kullanılır. Sağlıklı gözüken çocukları olası sorunları yönünden taraması, Gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptama olanağı vermesi, Riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar, yardımcı üreme teknikleri ile doğan bebekler v.b.) izlemede kullanılabilmesi adına önemli bir testtir.*

GESELL Gelişim Figürleri Testi
1-7 yaş arası çocuklara uygulanır. Kolaydan zora doğru sıralanmış 9 şekilden ibarettir. İtemler her yaşın seviyesine göre düzenlenmiştir. Test uygulanırken zaman sınırlaması yapılmamaktadır. Çocuğun silgi kullanmasına izin verilmemektedir. Başarabildiği item çocuğun zihin yaşını verir. Bu test sonucuna dayanarak çocukta ortalama zekâ bölümü hesaplanır.*

Good Enough- Harris Bir İnsan Çiz Testi

Bu test 3-15 yaş arası çocuklara uygulanır. Başlangıç yaşı 3’tür ancak 5 yaşa kadarki dönemde hiç puan alamayan resimler de yapıldığından temel alınan yaş kriteri değişebilir. Çocukların bulunduğun yaş dışındaki “zeka yaşı”nı belirlemek amacıyla kullanılır. Bir kadın bir de erkek çizmesi istenir ve çizilen şeylerin puanlaması yapılır. Puanlama sonucunda zeka yaşı belirlenir.

METROPOLİTAN Okul Olgunluğu Testi

Bu test 4-6 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Çocukların okula, okulun gerektirdiği kurallara ve öğrenmeye hazır olup olmadığını saptamak amacıyla yapılan bir testtir. Okula hazırlanırken olması gereken fizyolojik, çevresel ve zihinsel faktörleri değerlendirmekte kullanılır.*

PEABODY RESİM KELİME TESTİ

2,5-18 yaş arasındaki bireylere uygulanmaktadır. Gelişim Testidir.Bireysel bir test olup bir oturumda bir kişiye uygulanır.Bireyden kartın her iki yüzündeki dört resimden istenen resmi göstermesi istenir. Çocuğun dil gelişimini ölçmek amacıyla uygulanan bir testtir.*

Gazi Erken Çocukluk Gelişimi Değerlendirme Aracı-GEÇDA

GEÇDA; psikomotor, bilişsel, dil ve sosyal-duygusal gelişim alanlarını değerlendiren toplam 249 maddeden oluşmakta olup 0-72 ay arası çocukların gelişimini değerlendirmektedir.**

Erken Gelişim Evreleri Envanteri (AgesandStagesQuestionnaire-ASQ)

Amerika Birleşik Devletleri’nde çok sayıda erken çocukluk eğitim programlarında, geniş ölçekli tarama programlarında ve araştırmalarda yaygın biçimde kullanılan bir envanterdir. Türkiye standardizasyonu yapılmıştır. 3-72 ay arası çocukların gelişimini; iletişim, ince motor, kaba motor, problem çözme ve kişisel-sosyal gelişim alanlarında değerlendirmeye yönelik bir tarama aracıdır. Her alan detaylı puanlanır ve yorumlanır.**

Hangisinin uygulanacağına nasıl karar verilebilir?

Öncelikle burada çocukların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak uzmanın değerlendirmesi önemlidir. Bu testlerin ne için yapıldığını ve neyi öngördüğünü bilmekse çocuğunuzun neye ihtiyacı olduğunu kavramakta ve çözüm üretmekte size fayda sağlayacaktır.

Erken tanı önemli olduğundan çocuklarınız için gelişimsel kontrolleri düzenli olarak yaptırmalısınız. İlk kontrolünüzün ardından uzmanınız sizlere ne sürede takip edilmesi gerektiğiyle ilgili detaylı bilgi verecektir. En yakın Çocuk Gelişimci,psikolog ya da alanında uzman ve bu testlerin uygulayabilirliğine sahip birine ulaştığınızda gerekli desteği bulabilirsiniz.

Düzenli gelişim takibi çocuk için çok önemlidir. Siz fark etmeseniz de ileride önünüze çıkabilecek bir engelin varlığını tespit edebilmek adına önlem almakta fayda var.

Bu Testleri kimler uygulayabiliyor? Kimlerden yardım alabiliriz?

Çocuk Gelişimciler, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları(her testi değil) , PDR mezunları ve alanla ilgili hekimler bu testlerin uygulayabilirliğine sahiptirler. Bazı psikolojik testler için yeterli uzmanlık alanları iyice araştırılmalıdır.

Güzel bir dünya ve gelecek için…

Uzm. Çocuk Gelişimci

Sena ALPSOY

Kaynaklar

  • Psikoaktif Terapi&Eğitim (2017). Web: https://www.psikoaktif.com/psikolojik-testler/, 10.03.2019 tarihinde ulaşılmıştır.
  • Demirci,A. , Kartal, M. (2012). “Çocukluk Dönemine ait Önemli Bir sorun: Gelişme Geriliği ve Erken Tanının Önemi”, The Journal of Turkish Family Physician 1999;3(4):1-6

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Eğitimde Web 2.0 Kullanımı: Öğretmenler Z Kuşağına Karşı

İnsanların zaman ve mekândan bağımsız olarak iletişim halinde olmaları, hiçbir zaman günümüzdeki kadar kolay olmamıştır. Bu kolaylık, internetin insanların günlük hayatına bu düzeyde girmesiyle birlikte...
- Advertisment -