Dikkat ve Konsantrasyon Becerileri Zayıf Çocuklar İçin Neler Yapılmalıdır?

Üstün zekalı çocuklarda, eşlik eden hiperaktivite ve dikkat eksikliği durumunda çocuklar için hızlı okuma kursu asla önermiyorum. Bu çocuklarda selftalking (kendi kendine konuşma) ile desteklenmiş, yürütücü işlemlerin güçlendirilmesi ve sıralı işlemlerde basamak atlamayı azaltıcı, birlikte yapılacak dikkat ve konsantrasyon becerilerini de içeren aktivitelere yönelmek gerekir. Bu çocuklar “aaa mez-maz ı görmedim” ya da “ah nasıl da görmemişim” durumları çok olabilir. Bu durum sadece test çözme işlerinde değil, günlük rutinlerde bu durumun çalışılması lazım. Derece yapan öğrencilerle çalışmalarımda şunu öğütleriz ve yaparlar; öncelikle sorunun tüm detayları ile anlaşılması, çeldiricilerin görülmesi için konsantre olmak, ardından soruyu çözmek. Bu süre normal öğrencilerden 4-5 kat daha hızlı olur. tüm sorular ya da soruların hepsi bu şekilde cevaplanır. Bu süre çocuğun soruları belirlenen sürenin yarısında bitirmesi demektir. Geri kalan süre ise kontrol ile geçmelidir.

Bu becerilerinin gelişmesi için, gittikçe zorluk düzeyi artırılmış ve basamaklandırılmış sorular ve okumalar yapılmalıdır.

Zorluk, karmaşıklık ve derinlik üstün zekâlı çocukların eğitimlerinin farklılaştırılmasında kullandığımız önemli kavramlardır (bkz. farklılaştırılmış öğretim kitabım). Bu kavramları doğru anladığımız zaman çocukta dikkat ve konsantrasyon artışını destekleyici eğitici materyalin nasıl seçileceğini de anlamış oluruz.

Aileler ne yapmalı? Aileler kesinlikle “bunu bize bırakın” diyen kişilere bırakmamalı. Kendileri de üstün zekâlı çocuğa eğitim verme iddiasında olan kişi ve kurumlara bu yazdıklarımı ne şekilde ve nasıl yaptıkları sorgulama konusunda kendilerini geliştirerek uyanık olmalıdırlar.

***

Strateji paylaşmamı isteyen değerli aileler için (bunlar bir sonraki kitabımda olacak, yaratıcı anne kitabımda da birçok strateji yazdım)

Strateji 1. Kendi Kendine Konuşma

Bu strateji hem motivasyon düzenleme için hem de dikkat eksikliği olan ve hareketli çocuklarımız içindir. Bu stratejiyi uygularken sinematerapi ve bibliyoterapiyi de kullanmanızı öneririm. Çünkü kimse nasihati sevmez, emri sevmez. Ben- sen dili hikaye . Üstün zekalı çocuğa ben dili sökmez. Sizinle dalga geçer, çünkü sizin zihninizi okur. O yüzden “O” gibi bir modelle gitmeniz lazım. “O” seçerken belli ölçütler var, üz olursa iyi olur. Neyse ben Faraday’ın hayatındaki kesiti gösteririm genelde. Eskiden karate filmleri meşhurdu. Maçın son günü batan güneşe karşı hareketle ÜZ poz verir ve kendi kendine söz verirdi. Bu iç konuşmaları artıracağız. Buna “dua” da diyebilirsiniz ama değil, kendine konuşacak. Kendinin hareketlerini ve dikkatsizliğini kendine söyleyecek ve beynine söz geçirmeye çalışacak. Bu strateji üzerinde en az iki hafta model olarak çalışmalıyız. Bir Öğrencim ve babası da annesi de beni takip ediyor. “Sen niye koşmuyorsun artık ve yanımda sakince ve benim önümden gitmeden yürüyorsun” dediğimde “ Hasan hocam artık kendimi kontrol edebiliyorum” demişti. Bu süreçte elbette ben onun mentörüyüm bu da etkili olabilir ancak yine de kendisi başardı bunu.

***

Strateji 2. Akışa Geçme

Otokontrol ve özdüzenleme becerilerinin kazandırılması bir süreç meselesidir. Bu süreçte özdüzenleme ve otokontrolünü geliştirmiş bir mentörle ilerlemek oldukça yararlı olacaktır. Bilhassa eşinden ayrılmış ailelerde eksik olan kısma rol model konması ve bunun öncelikle yakın akraba olmazsa gerçekten güvenilecek bir dost ve yakın olması oldukça önemlidir. Bunu aile eğitimlerimde ve danışmanlıklarımda önermekteyim. Ancak seçilecek bu kişinin formal olarak değilde informal olarak çocukla bağ kurmasını deneyeceğiz. Ardın her hafta yapılması gereken etkinlikler bulunmaktadır. Bunlar takip edilecektir. Biz bu durumda sadece göz ucuyla izleyici konumda olacağız. Siz değerli aileler ve çok kıymetli çocukları kesinlikle ve samimi olarak değer bulmalılar öncelikle. Bu değer anında hayata anlam yükleme ve hedef olarak belirlenen şeylere yönelik dikkat ve konsantrasyonu artırmayla devam edecektir. Önemli bir psikolog olan Csikszentmihalyi’nin akış adını verdiği psikolojik durumlar girmeleri kontrol listeleri ile gözlemlenerek raporlanacaktır. Akış çocuğun becerisi ile verilen görevin zorluk düzeyinde orantılılık ile gerçekleşen kendi içinde yok olma halidir. Akışa geçildiğinin işaretleri çocuğu salona, yemeğe başka etkinliklere çağırdığımızda gelmek istememesi durumudur. Asla bilgisayar oyununa dalmak akış değildir. Bu konuyu daha sonra ele alacağım.

Kendini kaybeden ve akışa geçen çocukta dikkat ve konsantrasyonda artışları belirgin şekilde artışı görebileceğiz. Bu durum bizi rahatlatacaktır. Ancak asla rehavete kapılmayacağız değerli aileler. bu durumun yanında ilerleyene süreçte vereceğim stratejilerle eğitim ve rehabilitasyon sürecimiz devam edecek, bizi takipte kalmanız dileğiyle. Her zaman yanınızda olduğumu biliniz.

Devam edeceğiz…

Üstün/Özel Yetenekliler Uzmanı

Hasan Said TORTOP

Hasan Said TORTOPhttps://yetenekvegitim.com
Doç.Dr. Hasan Said TORTOP kimdir Hasan Said TORTOP, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını bilim eğitimi üzerine yapmıştır. Akademisyenliğe geçişi (2012) öncesi Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda fen bilimleri öğretmeni olarak çalışmıştır. Bunun son üç senesi üstün/özel yetenekli öğrencilerin eğitim gördüğü Bilim ve Sanat Merkezlerinde olmuştur.2012 yılında akademisyenliğe Bülent Ecevit Üniversitesi’nde (Zonguldak) başlamıştır. 2013 yılında Üstün Zekâlılar Eğitimi alanında Türkiye’deki ikinci dergiyi “Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (UYAD) kurmuş ve editörlüğünü 2017 yılına kadar yapmıştır. Bunun yanında 2013 yılında Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi (dergipark.gov.tr/jgedc) ve Üstün Yetenekli Genç Bilim İnsanları Eğitimi Dergisi (JEGYS) (dergipark.gov.tr/jegys) dergilerini kurmuş ve halen editörlüklerini yapmaktadır. Bu dergilerden JEGYS uluslararası bir dergi olup ingilizce olarak yayınlanmaktadır. 2013 tarihinde özel yetenekli çocukların eğitimi için Özel Eğitim Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Merkezi’ni kurmuştur. Bu merkez bünyesinde Türkiye’deki özgün iki programdan biri olan Üstün Yetenekliler Üniversite Köprüsü Eğitim Programı (ÜYÜKEP) Modeli’ni hayata geçirmiştir. Halen İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Özel Eğitim Bölümü Öz Yetenekliler Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı olarak çalışmaktadır. “Üstün Zekâlılar Eğitimde Farklılaştırılmış Öğretim Müfredat Farklılaştırma Modelleri”, “Üstün Yetenekliler Üniversite Köprüsü Eğitim Programı ÜYÜKEP Modeli” ve “Bilgin ve İlgin Bilimsel Araştırma Projesi Yapıyor” adlı kitapları yayınlanmıştır. Bu zamana kadar 40 a yakın ulusal ve uluslararası makalesi yayınlanmış, 10 a yakın proje yürütücülüğü yapmıştır. Çalışma alanları; üstün/özel yetenekliler eğitimi, farklılaştırılmış öğretim, bilim eğitimi şeklindedir. Projeler Zonguldak Jeobilim Okulu – TÜBİTAK Projesi - Yürütücü Batı Karadeniz Proje Fikrini Arıyor - TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar-Proje Danışmanlık Eğitimi- TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar - TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik Fen ve Mühendislik Uygulamaları (STEM) Eğitimi- TÜBİTAK Projesi- Yürütücü İdari Görevler Bülent Ecevit Üniversitesi Özel Eğitim Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü (2012- 2017) Bülent Ecevit Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölüm Başkanı (2015- 2017) İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölüm Başkanı (2017-2019) Editörlük Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (Journal of Gifted Education Research) web sitesi: www.uyad.beun.edu.tr – Kurucu ve Editör (2013 - 2017) www.uyad.beun.edu.tr Journal for the Education of Gifted Young Scientists. Web sitesi: www.jegys.org – Kurucu ve Editör (2013- Halen) www.jegys.org Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi Web sitesi: www.jgedc.org – Kurucu ve Editör (2014- Halen) www.jgedc.org Yükseköğretim ve Bilim Dergisi Web sitesi: www.higheredu-sci.beun.edu.tr Yardımcı Editör (2012- 2017) Ödüller Bülent Ecevit Üniversite Bilim ve Hizmet Ödülleri (2013). Sosyal Bilimler Alanında En Çok Yayın Yapan Akademisyen Ödülü (ikincilik). Makaleler Üstün Yetenekliler Eğitimi 6 Yabancı 24 Ulusal makale Kitaplar Üstün yetenekliler üniversite köprüsü eğitim programı ÜYÜKEP Model. Üstün zekâlılar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim müfredat farklılaştırma modelleri Bilgin ve İlgin Bilimsel Araştırma Projesi Hazırlıyor Yaratıcı Anneye Sihirli Notlar Geleceğin Bilimi Genetik (Tematik Ünite) Bilişsel Alan Yeteneği Boyama ve Etkinlik Kitabı Temel Kodlama Becerileri Eğitimler 11-15 Aralık 2017 MEB Özel Eğitim Genel Müdürlüğü- Özel Yetenekli Öğrenciler Eğitici Eğitimi ve Program Geliştirme Çalıştayı- 130 BİLSEM öğretmenine Farklılaştırılmış Öğretim Tasarımı Hazırlama Eğitimi- Değişik Kurumlarda yaklaşık 1000 Öğretmene www.farklilastirilmisogretim.com Etimesgut İlçe MEM- Üstün Yetenekliler Eğitimci Eğitimi STEM Eğitimi Yetenek Geliştiren Aile Eğitimi Danışmanlıklar Türkiye’deki farklı kolejlere Seminerler TEVİTÖL - FMV Işık Okulları Küçük Prens Okulları TV Programları Zonguldak Yerel TV EGTYayin ÜLKE TV E-mail: hasansaid@yahoo.com Telefon: 0505 3835795 Danışmanlık Almak İçin: https://gencbilgedanismanlik.com/randevu/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Üstün Zekalı Çocuklarda Stresin Stresini Bir Başka Stres ile Yok Etmek

Stres, birçok insanda olumsuz etkilere neden olur? Ancak, belli düzeyde stresin olması gerektiği uzmanlar tarafından söylenir. Evet vücudumuzdaki kaslara da baktığımızda belli düzeyde gerilmişlerdir....