Dikkat ve Zeka Geliştirici Uygulamalara Yönelik Öneriler

 

Şimdi bu başlığı okuyunca “Ama bize tavsiye ettiler aldık” diyenler çok olacaktır. Yararlı oldu olmadı konusu ise kişiden kişiye değişecektir. Benim asıl değineceğim konu bir zamanlar metal aritmetik gibi, akıl zeka oyunları gibi furyaya benzer bir furyaya karşı dikkatli ve bilinçli olunmasıdır.

BİLSEM Sınavı Kavramı Doğru mu?

Böyle bir kavramın kullanılması oldukça hatalıdır. Önce BİLSEM’in ne olduğunu açıklayalım. Bu kurumlar özel yetenekli öğrencilerin eğitimsel ihtiyaçlarının karşılanması için kurulmuş devlete ait destek eğitim kurumlarıdır. Özel eğitim kurumlarıdır kısaca. Özel eğitimde birinci aşama tanılama aşamasıdır. Tanılama, özel gereksinimli bireyin belirlenmesidir. Bunun için standart testler, zeka testleri, gözlem formları gibi araçlar kullanılır. Özel yetenekli öğrencilerin tanılanması için birçok prosedür vardır. Burada onlara girmeyeceğim. Özel eğitimin önemli ilkelerinden biri de “Özel eğitimde gizlilik esastır” ilkesidir. Tanılama süreçlerinin gizli bir şekilde yapılması oldukça önemlidir. BİLSEM ayrı bir örgün eğitim kurumu değildir. Bu açıdan BİLSEM’e giriş sınavı gibi bir algı hatalıdır. Yapılan bir başka hata ise çocuklara uygulanan zeka testidir. Zeka testleri, başarı testleri ile korelasyonu olan testlerdir. Ancak başarı testi değildirler. Neyse BİLSEM Sınavı şeklindeki bir kavramın doğru bir kavram olmadığı bu açılardan görülebilecektir.

 

BİLSEM Sınavı Kavramının ve Yanlış Algısının Sonuçları

Türkiye’de “BİLSEM sınavı” ve bilgi eksikliği nedeniyle “dikkat geliştirir, zekayı artırır” gibi sloganlarla birçok bilgisayar uygulaması, program, bilgisayar oyunu üretenler ortaya çıktı. Bu konu hakkında yazım vardı. “Dikkatin geliştirilmesi bağlam temelli olmalıdır” kısa özeti ile vereceğim bu hatırlatmayı yapmak isterim. Daha önceleri kağıt-kalem ve tahtalarla ortaya çıkan bu furya şimdi de bilgisayar ve sanal ortama sıçradı.

Dikkat zekanın alt bölümü olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak zeka testlerinde olan soruların çalıştırılması tekrar ve tekrar yapılmasının zekayı geliştirdiği şeklindeki yanılgıya çoğumuz düşmekteyiz.

Öncelikle çocuğun zeka testlerine hazırlanması gelişmiş ülkelerde olan bir şey değildir. Bu tür uygulamaların ne ABD de nde Avrupa’nın gelişmiş ülkelerinde ne pedagoglar, ne de psikologlar tarafından önerileceğini sanmıyorum (DEHB olanlar haricinde). Bu açıdan gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde bunların kabul görmesinin nedeni ise bunlara karşı “doğru davranış” olarak bakılması gerçeği yatmaktadır.

Takipçilerimi bu tür bilgisayar uygulamaları ve programlarından uzak durmaları konusunda tavsiyede bulunuyorum. Okul yöneticilerini de “bizim okulumuzda var” demek için almaları konusunda biraz daha araştırma yapmaya, daha çok bağlam temelli etkinliklere ağırlık veren çalışmaları velilere sunmayı öneriyorum .

Bir de BİLSEM Sınavı hazırlık kitaplarının basıldığını görüyoruz ki bu da ayrıca problemli bir durumdur. Birçok ailenin bu kitaplardan aldıklarını duymak ise beni ciddi bir şekilde üzmektedir.

 

Bağlam Temelli Etkinlikten Ne Almalıyız?

Başı ve sonu olan, devam eden, çocuğun hayatının içinde olan, 5 duyusuna hitap eden, sadece oturduğu yerde eliyle gözüyle değil tüm bedenini kattığı, boş ve amaçsız olmayan, bazen keyif vermeyip sorumluluk yükleyici olan ve sabır gerektiren, diğer bütün beceri ve yeteneklerini de işe koşan.. etkinlikler bağlama oturan etkinliklerdir. Bunlar damla sakızı gibidir, zor çiğnenir ama faydalıdır. Milletin yüklendiği uygulamalar ve araçlar ise şekerli sakız gibidir, çiğnenince zevk ve keyif verir ama hiç bir işe yaramaz, faydasızdır hatta ve hatta zararlıdır.

 

Bilgisayar Oyunları Tamamen Yararsız Değildir

Bilgisayar oyunlarından bazılarını, belli sürelerde çocuk için kullanımının yararları bulunmaktadır. Bilgisayar oyunlarının bazıları, dikkat ve odaklanma becerilerinin geliştirilmesi, stratejik düşünme, problem çözme gibi bazı becerilerinin gelişimini desteklediğine yönelik araştırma bulguları bulunmaktadır.

 

Ancak her çocuğun bireysel farklılıkları diğerinden farkı olacaktır. Günde 30 dk bilgisayar oyunu oynadıktan sonra bırakmayı da bilmesi açısından otokontrolü gelişmiş bir çocuk ile oyunlara bir başladığında her şeyi unutacak şekilde bağımlılığa yatkın, otokontrolü zayıf çocuk için aynı şeyleri söylemek doğru değildir.

 

Oyun Oynamak yada Uygulama Kullanmak Yerini Oyun Kodlamak ya da Mobil Uygulama Geliştirmek Daha Doğrudur

Çocuk kodlamayı öğrenirken birçok becerisi gelişecektir. En önemlisi ise tüketicilikten çıkarak bir ürün ortaya koyacaktır. Ürün ortaya koyma, özel yetenekli bireylerin mutlu olması için şarttır. O yüzden okulöncesinden başlayarak özel yetenekli çocuğun ürün ortaya koymasını sağlayacak bir eğitim yaklaşımı sergilemek bu çocukların eğitiminde oldukça önemlidir.

 

Ailelerin Yaklaşımı Ne Olmalıdır?

Küçük Adam Tate filminde hatırladınız mı? üz çocuk annesine “Çakal” lakabını takıyor. Çakal nedir diyor? annesi sonra çakal olduğunu anlıyor. Buradan tüm ailelere söylüyorum o filmi izleyiniz. O filimde geçen “Çakal” tanımına girersek, çocuğun ihtiyaçlarını yani yetenek alanları ve mutlu olmasını öncelemeden sırf kendi hırsımız ve çıkarlarımız için hareket edersek başka “Çakal” lara yem olmak bir yana. çocuğumuzu mutsuz ederiz. Unutmayalım ki “Mutsuz çocukluk eşittir sorunlu yetişkinliktir”

Benim hayatta uygulamaya çalıştığım bir mottom var. “herkesin gittiği yol doğru yol değildir”. Çoğunluk nereye yönelmişse ya da yöneliyorsa onun yanlış olabileceğini anlamak gerekir. Bu noktada bilinçlenmek oldukça önemlidir. Çocuğunuzun dikkat ve konsantrasyon becerilerini geliştirici oyunlar oynamak çok etkili olabilir. Bu oyunlar  ulusal tez bankasındaki tezlere bakarak bulunabilir. Yani biraz araştırmacı ebeveyn rolü bizi bekliyor.

Esenlikler dilerim.

Hasan Said TORTOPhttps://yetenekvegitim.com
Doç.Dr. Hasan Said TORTOP kimdir Hasan Said TORTOP, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını bilim eğitimi üzerine yapmıştır. Akademisyenliğe geçişi (2012) öncesi Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda fen bilimleri öğretmeni olarak çalışmıştır. Bunun son üç senesi üstün/özel yetenekli öğrencilerin eğitim gördüğü Bilim ve Sanat Merkezlerinde olmuştur.2012 yılında akademisyenliğe Bülent Ecevit Üniversitesi’nde (Zonguldak) başlamıştır. 2013 yılında Üstün Zekâlılar Eğitimi alanında Türkiye’deki ikinci dergiyi “Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (UYAD) kurmuş ve editörlüğünü 2017 yılına kadar yapmıştır. Bunun yanında 2013 yılında Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi (dergipark.gov.tr/jgedc) ve Üstün Yetenekli Genç Bilim İnsanları Eğitimi Dergisi (JEGYS) (dergipark.gov.tr/jegys) dergilerini kurmuş ve halen editörlüklerini yapmaktadır. Bu dergilerden JEGYS uluslararası bir dergi olup ingilizce olarak yayınlanmaktadır. 2013 tarihinde özel yetenekli çocukların eğitimi için Özel Eğitim Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Merkezi’ni kurmuştur. Bu merkez bünyesinde Türkiye’deki özgün iki programdan biri olan Üstün Yetenekliler Üniversite Köprüsü Eğitim Programı (ÜYÜKEP) Modeli’ni hayata geçirmiştir. Halen İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Özel Eğitim Bölümü Öz Yetenekliler Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı olarak çalışmaktadır. “Üstün Zekâlılar Eğitimde Farklılaştırılmış Öğretim Müfredat Farklılaştırma Modelleri”, “Üstün Yetenekliler Üniversite Köprüsü Eğitim Programı ÜYÜKEP Modeli” ve “Bilgin ve İlgin Bilimsel Araştırma Projesi Yapıyor” adlı kitapları yayınlanmıştır. Bu zamana kadar 40 a yakın ulusal ve uluslararası makalesi yayınlanmış, 10 a yakın proje yürütücülüğü yapmıştır. Çalışma alanları; üstün/özel yetenekliler eğitimi, farklılaştırılmış öğretim, bilim eğitimi şeklindedir. Projeler Zonguldak Jeobilim Okulu – TÜBİTAK Projesi - Yürütücü Batı Karadeniz Proje Fikrini Arıyor - TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar-Proje Danışmanlık Eğitimi- TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar - TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik Fen ve Mühendislik Uygulamaları (STEM) Eğitimi- TÜBİTAK Projesi- Yürütücü İdari Görevler Bülent Ecevit Üniversitesi Özel Eğitim Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü (2012- 2017) Bülent Ecevit Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölüm Başkanı (2015- 2017) İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölüm Başkanı (2017-2019) Editörlük Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (Journal of Gifted Education Research) web sitesi: www.uyad.beun.edu.tr – Kurucu ve Editör (2013 - 2017) www.uyad.beun.edu.tr Journal for the Education of Gifted Young Scientists. Web sitesi: www.jegys.org – Kurucu ve Editör (2013- Halen) www.jegys.org Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi Web sitesi: www.jgedc.org – Kurucu ve Editör (2014- Halen) www.jgedc.org Yükseköğretim ve Bilim Dergisi Web sitesi: www.higheredu-sci.beun.edu.tr Yardımcı Editör (2012- 2017) Ödüller Bülent Ecevit Üniversite Bilim ve Hizmet Ödülleri (2013). Sosyal Bilimler Alanında En Çok Yayın Yapan Akademisyen Ödülü (ikincilik). Makaleler Üstün Yetenekliler Eğitimi 6 Yabancı 24 Ulusal makale Kitaplar Üstün yetenekliler üniversite köprüsü eğitim programı ÜYÜKEP Model. Üstün zekâlılar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim müfredat farklılaştırma modelleri Bilgin ve İlgin Bilimsel Araştırma Projesi Hazırlıyor Yaratıcı Anneye Sihirli Notlar Geleceğin Bilimi Genetik (Tematik Ünite) Bilişsel Alan Yeteneği Boyama ve Etkinlik Kitabı Temel Kodlama Becerileri Eğitimler 11-15 Aralık 2017 MEB Özel Eğitim Genel Müdürlüğü- Özel Yetenekli Öğrenciler Eğitici Eğitimi ve Program Geliştirme Çalıştayı- 130 BİLSEM öğretmenine Farklılaştırılmış Öğretim Tasarımı Hazırlama Eğitimi- Değişik Kurumlarda yaklaşık 1000 Öğretmene www.farklilastirilmisogretim.com Etimesgut İlçe MEM- Üstün Yetenekliler Eğitimci Eğitimi STEM Eğitimi Yetenek Geliştiren Aile Eğitimi Danışmanlıklar Türkiye’deki farklı kolejlere Seminerler TEVİTÖL - FMV Işık Okulları Küçük Prens Okulları TV Programları Zonguldak Yerel TV EGTYayin ÜLKE TV E-mail: hasansaid@yahoo.com Telefon: 0505 3835795 Danışmanlık Almak İçin: https://gencbilgedanismanlik.com/randevu/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Üstün Zekalı Çocuklarda Stresin Stresini Bir Başka Stres ile Yok Etmek

Stres, birçok insanda olumsuz etkilere neden olur? Ancak, belli düzeyde stresin olması gerektiği uzmanlar tarafından söylenir. Evet vücudumuzdaki kaslara da baktığımızda belli düzeyde gerilmişlerdir....