Disleksili Bir Çocuğun Kısa Hikayesi

Disleksi olan çocuklar zayıf hafızaya sahiptirler ve sınıf arkadaşlarına göre daha yavaş bir hızda bilgi işlerler. Sıklıkla ortalama veya ortalamanın üzerinde IQ’lara sahip olmalarına rağmen, okuma-yazma ve matematik becerileri akranları düzeyinde değildir. Bilginin tam olarak öğrenilebilmesi,yani uzun süreli hafızaya geçmesi için daha fazla tekrara, somut materyallere ve öğrenecekleri yeni bilginin birikimli olarak verilmesine ihtiyaç duyarlar.

Peki Yukarıda Bahsettiklerim Disleksili Bir Çocuk İçin Ne Anlama Gelir?

Disleksili, dördüncü sınıfa devam eden bir çocuğu örnek verelim. Ona Ali diyelim. Ali’nin özel öğrenme güçlüğü yaşadığı yeni anlaşıldı.Birinci sınıf düzeyinde okuma-yazma becerisine sahip. Ayrıca okurken ve yazarken pek çok hata yapıyor.

 Ali’nin yaşadığı güçlük yeni anlaşıldı ve dördüncü sınıfa gidiyor.

Ali disleksili olduğunu yapılan değerlendirmeler sonrasında ailesinden duydu. Ama disleksinin tam olarak ne olduğunu kimse ona anlatmadı,tek bildiği iyileşmesinin mümkün olmadığıydı. Hastaneden eve geldiklerinde annesinin ağladığını ve babasının annesine boşuna endişelendiğini, Ali’nin büyüdüğünde lokantalarında garsonluk yapabileceğini söylediğini duydu. Ama Ali garson olmak istemiyordu. Mühendis olmak ve köprüler inşa etmek istiyordu. Ali duydukları karşısında bu hayalinden hızlıca vazgeçti. Çünkü disleksili biri bunu yapamazdı. Birisinin bu noktada Ali’ye ünlü disleksililerin; yaptıkları icatları, tasarımları, başarılarını… anlatması yararlı olurdu.  

Yaşadığı bellek sorunları…

Pazartesi günü Ali okula gittiğinde ilk dersi sosyal bilgilerdi. Ali sosyal bilgiler dersini sever ama tarihleri ve isimleri unutuyor. Okuldan sonra eve gittiğinde değil derste duyduğu tarihleri hatırlamak bu dersi hangi gün işlediklerini hatırlamakta bile güçlük çekiyor.

Akran zorbalığına maruz kalması…

Ali kaynaştırma öğrencisi olduktan sonra bazı derslerden muaf oldu. Öğretmeni artık bu dersleri yapmayacağını söyledi. Ali ders  işlenirken sessizce sınıfta oturuyor. Teneffüs zili çalıyor ve Ali hala sessizce sınıfta oturmaya devam ediyor. Çünkü diğer erkek çocuklar Ali ile dalga geçiyor. Aptal olduğu için ona derslerin yaptırılmadığını söylüyorlar. Ali bu yaşadıkları nedeniyle disleksiden nefret ediyor.

Muaf olacağı dersler konusunda fikrinin alınmaması…

Sonraki ders Ali’nin çok sevdiği İngilizce dersiydi. Ali yeterli not tutamasa da bu dersi dinlemek çok hoşuna gidiyordu. Öğretmeni öğrenmesini istediği kelimeleri Ali’nin defterine yazıyordu ve bunları öğrenmesi için birkaç kez de Ali’nin defterine yazması ve içinden tekrar etmesi gerektiğini Ali’ye söylemişti. Bustratejiler Ali’nin öğretmenine duyduğu sevgi ile birleştiğinde işe yarıyordu.Fakat Ali İngilizce dersine katılamadı. Çünkü destek eğitime çağırıldı ve okuma-yazma çalıştı. Diğer teneffüs Ali sınıfa döndüğünde diğer çocuklardan daha fazla zorbalık gördü.

Güçlü yanlarını temel almayan yoğun ödevler…

Ali destek eğitim aldığı öğretmenini seviyor. Çünkü ona kendi seviyesinde okuma-yazma ödevleri veriyor.Sınıftaki okuma parçaları Ali için çok zor. Ve sınıfta işlenen Türkçe dersi gün geçtikçe daha da zorlaşıyor. Destek eğitim nedeniyle Ali’nin ödevleri artıyor.Artık eve döndüğünde yapması gereken daha fazla okuma-yazma çalışması var. Hem sınıf ile devam ettiği Türkçe dersi ödevleri, hem destek odadan aldığı okuma-yazma ödevleri… Oysa Ali okuma ve yazma görevlerinde zorlanıyor zaten.

Sürekli çalışması gereken bir çocuk…

Ali gün geçtikçe daha da fazla yorulmaya başladı. Öğretmenini dinlemeye ve yeni şeyler öğrenmeye çalışıyor ancak kafası dolu ve endişe duyuyor. Çünkü üzerinde büyük bir baskı var. Sürekli çalışması ve ödev yapması gerekiyor. Akranlarının sahip olduğu ödevin iki katı ona veriliyor. Devam ettiği özel eğitim merkezinden, destek odadan, kaynaştırma öğrencisi olduğu sınıftan verilen bir sürü ödevi yapmak zorunda. Oysa bu ödevleri bitirebilmek için akranlarından çok daha az boş zamana sahip. Ki ödevlerini yapması akranlarına göre çok daha uzun sürüyor.

Bireysel farklılıkları göz önünde bulundurmayan bir sınıf iklimi…

 Ali’nin en sevdiği ders matematik dersi. Toplama işlemini önceki yıl öğrenmesine rağmen tekrar etmediği için unutmuştu. Öğretmen çocuklar artık toplama işlemini öğrendiği için hızlıca bir üzerinden geçti. Ama Ali anlamadı. Öğretmen tahtaya hızlıca birkaç örnek yazdı. Bunların ev ödevi olduğunu söyledi. Ali tahtadan defterine geçirirken hepsini karıştırdı. Daha yarısını bile defterine geçiremeden öğretmeni tahtayı sildi. Ali gayret etmesine rağmen ne doğru bir şekilde tahtadan defterine geçirebildi ne de hepsini yazabildi.

Kendini daha da yetersiz hissetmesine neden olan öğretimler…

Ali okuldan eve döndü ve ödevlerini yapmak için annesiyle birlikte masanın başına oturdular. Ali’nin önce verilen okuma parçasını okuması ve sonra soruları cevaplaması gerekiyor. Tabi soruları cevaplayabilmesi için okuduğunu anlaması gerekir. Ali annesinin yanında sesli bir şekilde metni okuyor, annesi onu dinliyor. Ali’nin okuduğu parçada bilmediği birçok kelime var. Hem anlamını bilmediği hem de çözümlemekte güçlük yaşadığı uzun kelimeler…Ali tüm kelimeleri seslendiremiyor. Daha önce okuduğu kelimeleri tanımıyor. O kelimeyi her gördüğünde yeni görmüş gibi tekrar tekrar çözümlemeye çalışıyor.Annesi Ali’yi uyarıyor. Bu kelimeyi az önce zaten okuduğunu Ali’ye söylüyor.Ali kelimeleri çözümlemekle, daha önce o kelimeyi okuyup okumadığını hatırlamakla uğraşırken metnin ne anlattığını unutuyor. Ali’nin aynı parçayı birkaç kez okuması gerektiği öğretmenleri tarafından öğütlendi. Bu nedenle aynı parçayı tekrar tekrar okuyor. Ama Ali yoruldukça okuma hataları artıyor. Derken,saatler sonra, ödevi bitiyor. Fakat genellikle soruların birçoğunu annesi cevaplamış oluyor.

Ali’nin ödevleri bitmiyor. Annesine matematikten işledikleri konuyu anlamadığını ve defterine geçiremediğini söylüyor. Akşam oldu ve annesinin yemek hazırlaması gerek. Annesi Ali’nin okuldan bazı arkadaşlarına ulaşmaya çalışıyor. Telefonda ödevin ne olduğunu öğreniyor. Anne mutfağa gidiyor ve Ali işten gelen babası ile çalışmaya başlıyor. Babası hızlı bir şekilde konuyu Ali’ye anlatıyor. O kadar hızlı konuşuyor ki, Ali’nin duyduklarını anlamlandırmasına hiç zaman kalmıyor. Babası yemekten sonra da defalarca kez aynı hızda, hiç kendini sorgulamadan tekrar tekrar aynı şekilde anlatıyor.Ama Ali anlamıyor. Gün bitiyor ve uyku zamanı. Çünkü Ali çok yoruldu. Keyif verecek bir etkinlikle ilgilenecek ne enerjisi ne de isteği kaldı.

Bu yazıda Ali’nin hikayesi üzerinden yaşanan bazı güçlüklere ve bunların hayata nasıl yansıdığına değinmek istedim. Her çocuğun hikayesi kendine has. Bu nedenle titizlikle her hikayeyi kendi içinde değerlendirmek gerekir. Yani kapsül çözümler üretmek pek de mümkün görünmüyor. Fakat geneli kapsayan birkaç değişiklik yapmak bile disleksili çocukların hikayelerinde olumlu yönde değişimler yaratacaktır.

“Disleksiyle ilgili tüm bilinenlerin ışığında, güçlük yaratan uygulamalar ve yaklaşımlar tespit edilerek, okullar ve öğretmenler sınıfları disleksi dostu hale getirebilirler. Öğretmenlerin,özellikle okul öncesi öğretmenlerinin disleksinin her alanında eğitilmesi erken teşhis ve uygun eğitim için hayati önemdedir. Ayrıca disleksili çocuğun okuldaki deneyimini geliştirmek için faydalı ipuçları ve teknikler uygulanabilir.Bunlar çocuğun strateji geliştirmesine yönelik olabilir. Ayrıca çocuğa eğitsel destek veren tüm birimlerin eş güdümlü çalışıyor olması çocukların üzerindeki gereksiz yükü azaltacaktır.”

Tüm duyuların katıldığı bir öğretimsel yaklaşım, disleksili olsun ya da olmasın sınıftaki her çocuğa fayda sağlayacaktır.

Bütün okullarda Ali gibi çocuklar var. Öğretmen olarak işimiz çocukların ilerlemesine ve öğrenmesine rehberlik etmektir. Temennim Ali gibi öğrencilerin yollarını aydınlatacak rehberlerle karşılaşmaları yönündedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Eğitimde Web 2.0 Kullanımı: Öğretmenler Z Kuşağına Karşı

İnsanların zaman ve mekândan bağımsız olarak iletişim halinde olmaları, hiçbir zaman günümüzdeki kadar kolay olmamıştır. Bu kolaylık, internetin insanların günlük hayatına bu düzeyde girmesiyle birlikte...
- Advertisment -