Eğitimde Web 2.0 Kullanımı: Öğretmenler Z Kuşağına Karşı

İnsanların zaman ve mekândan bağımsız olarak iletişim halinde olmaları, hiçbir zaman günümüzdeki kadar kolay olmamıştır. Bu kolaylık, internetin insanların günlük hayatına bu düzeyde girmesiyle birlikte gerçekleşmiştir. İnternetin yeni yüzü ve ikinci nesil hizmetleri içeren teknolojiler topluluğu olarak ifade edilen Web 2.0, kullanıcılarına çevrimiçi işbirliği ve paylaşım imkânları sağlayarak insanlar arasındaki iletişim olanaklarını en üst düzeye taşımış bulunmaktadır.

İnternet 1960’lı yıllarda gelişmeye başlasa da, World Wide Web (dünyayı saran ağ) 1989-91 yılları arasında Dr. Tim Berners-Lee tarafından geliştirilmiştir. İnternetin gelişimi sonrasında bazı yazarlar kullanıcıların serbestçe bilgiyi tarayabilecekleri, birbiriyle bağlantılı sayfaların oluşturulabileceği fikrini ortaya atmışlardır. Bu fikirlerden hareketle Berners-Lee ve ekibi Web’in en temel dört unsuru olan html, http, bir Web sunucu ve bir tarayıcının (browser) ilk versiyonunu oluşturmuştur. Oluşturulan ilk Web sayfaları, siyah-beyaz ve tamamen metne dayalı bir yapıdadır. Bu dönemde ortaya çıkan Web siteleri de temelde bilgi verme amacını taşımıştır. Web 1.0 diye adlandırılan bu dönemde oluşturulan Web siteleri, statik (durağan) bir yapıya sahip olan ve sadece okumaya elverişli sayfalardır. Okuyucuların bu sayfalar üzerinden Web sitesinin sahibiyle ya da birbirleriyle etkileşime girmesi mümkün değildir. Web 1.0 dönemi, etkileşimin olmadığı, dolayısıyla kullanıcının söz hakkının bulunmadığı ve tek taraflı bilgi aktarımının olduğu bir ortamı ifade etmektedir (http://eogrenme.anadolu.edu.tr/).

Aslında Web 2.0, kullanıcı merkezli ve kullanıcıların içeriğine katkıda bulunduğu, onlara hareket özgürlüğü ve kullanım kolaylığı sunan yeni nesil internet platformu olarak tanımlanabilir. Web 2.0 kavramı ilk kez 2004 yılında, O’Reilly ve MediaLive International tarafından organize edilen ve Google, Yahoo, Msn, Amazon, Ebay gibi Web dünyasının önde gelen şirketlerinin de katıldığı Web konferansında, Web alanında yaşanan gelişmeler ve Web dünyasının geleceği konusu tartışılırken ortaya çıkmıştır. Web 2.0 teknolojisinin sunduğu yenilikler; ağ günlükleri (Weblogs), oynatıcı ve video yayın abonelikleri (podcast and videocasts), vikiler (wikis), sosyal ağlar (social networks), yer imleri (bookmarks), etiketleme (tagging), resim ve video paylaşımı (photo and video sharing), karma (bütünleşik) Web siteleri (mashups) en göze çarpan uygulamalardır (Munoz&Towner, 2009: 2624).  

Öğrencilerin internet kullanımları incelendiğinde bloglar, podcast’ler, vikiler, Facebook ve Twitter gibi sosyal ağ siteleri, sanal dünyalar, video ve fotoğraf paylaşım siteleri gibi Web 2.0 teknolojilerini yoğun bir şekilde kullandıkları görülmektedir. İnternetin kullanımı öğrencilerin sosyal yaşamları kadar akademik hayatlarına da önemli katkılar sağlamaktadır. Web 2.0 teknolojileri ve özellikle Twitter ile Facebook gibi sosyal ağ sitelerinin milyonlarca öğrencinin yaşamları üzerinde oldukça güçlü etkileri vardır (Schroeder& Greenbowe, 2009). Birçok araştırmacı bu etkinin ne olduğunu merak etmekte ve gerçekten önemli bir etkisi var ise sosyal ağların, eğitimin içerisinde olması gerektiği konusunda hemfikir olmaktadır (Joly, 2009). Yeni Medya Konsorsiyumu ve EDUCAUSE tarafından 2008 yılında hazırlanan Horizon Raporu da, eğitim amaçlı sosyal ağlardan yararlanmak için stratejiler geliştirmek gerektiğini işaret etmektedir (EDUCAUSE, 2008).

Konuyla ilgili gelişmeler ışığında elde edilen verilere dayanarak Web 2.0 araçlarının öğretmenler, öğrenciler ve sınıf ortamı için kazandıracaklarına da kısaca değinmek gerekir:

Öğretmen için web 2.0 araçlarını kullanmanın yararları

  • Web 2.0 araçlarını kullanan bir öğretmen, sınıfına getirdiği farklı etkinlikler, programlar ve ürünler sayesinde sınıfına canlılık ve hareket de katar.
  • Öğretmenin değerlendirme anlayışı çeşitlenir, yazılı notlarının ötesinde öğrenciler tarafından ortaya konan ürünleri de değerlendirir.
  • Öğretmen, derslerinde daha güncel ve işlevsel içerikleri kullanır. Günlük hayattan güncel sorun ve problemler üzerinden rahatlıkla örnekler verebilir.
  • Öğretmen, ortaya konan bir ürünün izini internet üzerinden rahatlıkla sürebilir, çünkü hazırlanan ürünlerle ilgili alıntı yapılan yerler ve kullanılan araçlar detaylı olarak bağlantılarla (hyperlinklerle) belirtilmektedir (http://www.egitimdebilisimteknolojileri.com/21-yuzyil-ogretmenleri-icin-web-2-0-araclari.html).

Öğrenci için web 2.0 araçlarını kullanmanın yararları

  • Devamlı farklı Web 2.0 araçlarını kullanan öğrenci daha aktif ve zinde kalır. Öğrencileri gelecek hayatlarında teknoloji okuryazarı, aktif ve katılımcı bireyler olmaya iter. Bu da onları ilerdeki meslek yaşamlarına hazırlar (Punie & Cabrera, 2006).
  • Web 2.0 araçları ile ürün odaklı çalıştığı için, gösterdiği çabanın karşılığını somut olarak görür (O’Reilly, 2007).
  • Ürün üzerinde esnek çalışma saatlerinde ve sınıf dışı ortamlarda da rahatlıkla çalışabilmek, farklı öğrenme tarzları olan öğrencileri destekler (Prashnig, 2006).
  • Bilgiye en güncel ve işlevsel hali ile ulaşır (O’Reilly, 2007).
  • Öğrenciler, Web bağlantıları (hyperlink) mantığı ile öğrendikleri bilgilerin kaynağına gidebilir ve rahatlıkla istedikleri kavramlar hakkında daha derinlemesine araştırma yapabilirler (O’Reilly, 2007).
  • Öğrenciler, daha çok duyu organları ile eğitim ortamına katılırlar. Bu da onların daha akılda kalıcı bilgiler edinmelerini ve bilişsel olarak da gelişmelerini sağlar (Prensky, 2009).
  • Öğrencilerin genellikle bu farklı Web araçları sayesinde geliştirdikleri ürünler ile sınıfa gelmeleri etkinliklere katılmak için motivasyonlarını da artırır (Conole & Alevizou, 2010; Lu, Lai, & Law, 2010).
  • Öğrenciler, hazırladıkları ürünle ilgili eleştiriler alabilirler ve bu eleştirilere göre rahatlıkla ortaya koydukları ürünü geliştirebilirler. Bu şekilde, üzerinde çalıştıkları akademik konularla daha çok iç içe olur ve kendi öğrenmeleri üzerinde kontrolleri artar (Bonk, 2009; Conole & Alevizou, 2010; Franklin, & Van Har Melen, 2007).
  • Öğrencilerin, genellikle Web 2.0 araçlarını kullanırken gruplar halinde çalışması teşvik edilir; bu da sosyalleşmelerini ve birbirlerinin tecrübe ve bilgilerinden olabildiğince faydalanmalarını sağlar (Conole & Alevizou, 2010; Franklin & Van Har Melen, 2007; Lu, Lai, & Law, 2010; O’Reilly, 2007).
  • Öğrencilere ders kitaplarının ötesine geçme, içerik oluşturma ve içeriği düzenleme hakkı tanır; bu da öğrencilerin özgüvenlerinin gelişmesini sağlar (Conole & Alevizou, 2010).

 Sınıf ortamı açısından Web 2.0 araçlarının yararları

  • Daha aktif ve katılımcı bir sınıf ortamı sağlar.
  • Sınıf ortamında öğrencilerin birbirine karşı tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Eğitimde bu kadar değerli olan Web 2.0 araçlarının öğretmenler tarafından öğrenilmesi, eğitim-öğretim sürecinde etkin olarak kullanılması gerçeği ortadadır. Ancak bu noktada günümüz öğretmenlerini bekleyen en önemli sorun Z kuşağıdır.

Bazı kaynaklarda 1996 -1997 yılı doğumluları kapsasa da, güncel kaynaklara göre 2000 yılından itibaren dünyaya gelmiş bireylerin oluşturduğu nesil Z kuşağı olarak adlandırılmaktadır. Tamamıyla teknolojinin hâkim olduğu bir çağda doğmuş olmaları sebebiyle teknolojiyle oldukça iç içe yaşayan bu nesle “internet kuşağı” adı da verilmektedir. Z kuşağı, sosyal ortamlarda, uygulamalı ve doğrudan öğrenmeye meyilli bir nesil olarak tanımlanmaktadır. İstedikleri zaman ulaşabilecekleri öğrenim araçlarına olan tutkuları, neslin bilgiye ulaşmada güçlük çekmek istemediği anlamına gelmektedir (https://www.egitimpedia.com/bir-kusagi-anlamak-z-kusagi-kimdir/).

Böyle bir neslin eğitiminde rol alacak öğretmenlerin kendilerini; teknoloji ile barışık, iletişim gücü yüksek ve her an öğrenmeye açık olarak geliştirmeleri gerekmektedir. Konuya yönelik özellikle öğretmen adayları ile yapılan araştırmalarda, öğretmen adaylarının teknoloji konusunda iyi bir tüketici olduğu, buna karşın teknolojiyi öğretimde araç olarak kullanmada çok başarılı olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır(Fırat ve Köksal, 2017; Efe, 2014). Hatta Özer ve Albayrak Özer (2017) çalışmalarında sosyal bilgiler ile bilgisayar ve öğretim teknolojileri branşlarındaki öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarının özelliklerini bile tanımlamada güçlük çektiklerini belirtmeleri oldukça dikkat çekicidir.

Özetle, hızla gelişen teknoloji çağında doğan ve büyüyen Z kuşağının eğitim-öğretim süreçlerinde yukarıda bahsedilen teknolojiye uyumlu Web 2.0 araçlarından faydalanılması, artık bir ihtiyaç değil bir zorunluluk olmuştur. Bu noktada sorumluluk, bahsedilen eğitimi verecek olan öğretmenlerdedir.

Öğretmenlerin kendilerinden çok daha hızlı öğrenen ve bu sayede hep daha fazlasını isteyen Z kuşağı karşısında kendisini bu alanda hızlı ve doğru bir şekilde geliştirmesi, eğitim fakültelerinin de öğretmen adaylarına verdikleri eğitim programlarına mutlaka Web 2.0 araçlarının kullanımı eğitimlerini eklemesi gerekmektedir.

2013-2030 yılları arasında doğan ve doğacak olan alfa kuşağı nın sahip olacakları teknolojik yeterlilikler düşünüldüğünde, eğitim sisteminde konuyla ilgili acilen çalışmaların yapılması gerektiği açıktır. Bu kapsamda, gerek EBA ortamında gerek eTwinning platformunda gerekse Milli Eğitim Bakanlığı çatısı altında yapılan hizmet içi eğitimlerde konuya ciddi anlamda ağırlık verilmiş olması önemlidir.

Kaynaklar

  • Bonk, C. J. (2009). The world is open: How Web technology is revolutionizing education. San Francisco: Jossey-Bass.
  • Conole, G. & Alevizou, P. (2010). A literature review of the use of web 2.0 tools in higher education. Retrieved 19 December, 2018, from http://www.heacademy.ac.uk/assets/EvidenceNet/Conole_Alevizou_2010.pdf   
  • Efe, H. A. (2015). The relation between science student teachers’ educational use of web 2.0 technologies and their computer selfefficacy, Journal of Baltic Science Education, 14(1), 142-154.
  • Fırat, E. A., & Köksal, M. S. (2017). The relationship between use of web 2.0 tools by prospective science teachers and their biotechnology literacy, Computers in Human Behavior, 70, 44-50.
  • Franklin, T. and van Harmelen, M. (2007). Web 2.0 for content for learning and teaching in higher education. Retrieved 19 December, 2018, from http://ie-repository.jisc.ac.uk/148/1/web2-content-learning-and-teaching.pdf  http://eogrenme.anadolu.edu.tr/ Erişim tarihi: 18.12.2018
  • http://www.egitimdebilisimteknolojileri.com/21-yuzyil-ogretmenleri-icin-web-2-0-araclari.html  Erişim tarihi: 20.12.2018https://www.egitimpedia.com/bir-kusagi-anlamak-z-kusagi-kimdir/  Erişim tarihi: 21.12.2018
  • Joly, K. (2009). Facebook, MySpace, and Co.: IHEs ponder whether or not to embrace social networking sites, university business, solutions for higher education management, http://www.universitybusiness.com/ViewArticle.aspx?articleid=735, (Erişim: 19 Aralık 2018).
  • Lu, J., Lai, M., & Law, N. (2010). Knowledge building in society 2.0: Challenges and opportunities, In M. S. Khine & I. M. Saleh (Eds) New science of learning: Computers, cognition and collaboration in Education (pp. 553-567).
  • Munoz, C. & Towner, T. (2009). Opening Facebook: How to use Facebook in the college classroom, Proceedings of Society for Information Technology & Teacher Education International Conference (pp. 2623-2627). Chesapeake, VA: AACE. 
  • New Media Consortium and the EDUCAUSE Learning Initiative (2008). The horizon report, 2008 edition, The New Media Consortium, (2008). http://www.nmc.org/pdf/2008-Horizon-Report.pdf (Erişim:19 Aralık 2018).
  • O’Reilly T. (2007). What is web 2.0: design patterns and business models for the next generation of software, Communications & Strategies, 65(Jan), 17-37.
  • Özer, Ü & Albayrak Özer, E. (2017). Sosyal bilgiler ile bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmeni adaylarının eğitimde web 2.0 kullanımına yönelik görüşleri, 3nd International Congress on Political, Economic and Social Studies (ICPESS), 09-11 Nov. 2017, Ankara.
  • Prashnig, B. (2006). Learning styles and personalized teaching, London, UK: The Continuum International Publishing Group Ltd.
  • Punie, Y. & Cabrera, M. (2006). The future of ICT and learning in the knowledge society, European Communities. Retrieved 18 December, 2018, from http://ftp.jrc.es/EURdoc/eur22218en.pdf  
  • Schroeder, J. and Greenbowe, T., J. (2009). The chemistry of Facebook: Using social networking to create an online community for the organic chemistry laboratory export, Innovate Journal of Online Education, Vol. 5, No. 4.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Üstün Yetenekliler Eğitiminde Farklılaştırma, Modeller, Sorunlar ve Öneriler

Üstün yetenekliler eğitiminde mitler, yanlış inanışlar şeklinde gelişmiş ülkelerin akademik dergilerinde bu alandaki önemli sorunlu bakışlara bilimsel ve kanıta dayalı olarak olması gereken bakış...

Little Man Tate