Okul Seçimi ve Değiştirmede Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Okul, çocuğun yetenek gelişiminde önemli unsurlardan biri. Tabi okulu sadece bina olarak ya da popüler ve zengin insanların gittiği yer olarak düşünürseniz, çocuğunuz için yanlış karar verirsiniz.

Ailelerden duyuyorum “…. ünlü kişi ya da bürokrat çocuğunu şurada okutuyormuş, biz de oraya yazdıralım“ böyle bir saçmalık olamaz.

Evet çocuğumuz için bir yetenek gelişimi ekosistemi oluşturmalıyız ama bu çok zengin ya da ünlü kişilerin olduğu yer mi?

Şunu biliyoruz ki hiçbir yetenek sorun ve probleme dokunulmadan gelişmez. Bu yüzden ben bana danışan ailelere öncelikle “devlet okulu” önerimi sunuyorum. Özel okula vereceğiniz para ile de çocuğunuzun yetenek gelişimi için uzmanlardan eğitim aldırabilirsiniz. Uzman deyince aklımıza asla “özel ders” gelmesin.

“Üstün Zekalı çocuklarınıza özel ders aldırmayınız”

Bu sözümü delillendirmem biraz uzun olabilir. Ancak konu da bu değil. Birincisi; özel ders, tutorluk demektir. Tutorluk bir eğitimsel stratejidir, ancak bu strateji yetenek gelişimi ile ilgili etkili bir strateji değildir. En etkili strateji mentörlüktür. İkincisi, özel ders ülkemizde sadece sınava hazırlık mantığı ile çalışır. Özel ders ile üz çocuğumuzun ulaşacağı hedef sadece iyi okullara ücretsiz ya da burslu olarak girmesidir. Bu ise dolaylı olarak yetenek gelişimini destekler. Bizim için doğrudan yetenek gelişimini destekleyici çözümlere bakmak daha önemlidir. Üçüncüsü özel derste duygusal bağ kurulmaz, üz çocuk ise bilginin aktarımının salt parasal ve maddi çıkarı olduğunu anlar. Bu ise onun bilgelik yönünü öldürür. Bilgelik yönü olmayan üstün yetenek ise ölü doğmuş bebek gibidir. Dördüncüsü, özel derslerde konular özetlenmiş, dar kapsamlı ve strateji içerecek şekilde, sınırlı verilir. Ancak üstün yetenek; sınırsız, geniş kapsamlı, yeteneğin metotlarını öğrenecek şekilde sunulduğunda gelişir. Daha birçok argüman geliştirebilirim. Bu konuda vakit kaybetmek istemiyorum.

Okul, nasıl bir okul olursa, yetenek gelişir. Bunu anlamak için yetenek gelişimi odaklı farklılaştırmayı anlamak gerekir. Bu konu çok detaylı olduğu için Üstün Zekalılar Eğitiminde Farklılaştırılmış Öğretim … kitabıma havale ediyorum. Özetle eğer dersler ve disiplinler içeriğindeki yetenek ortaya çıkarılacak şekilde verilmiyorsa o kurum çocuğu yeteneğe evirmez. “Bunu biz atölyelerle yapıyoruz” şeklinde açıklama getirebilir kurumlar, ancak atölyeler genel derslerin açık ucu veya eklemlenmiş hali olmalıdır. Öyle değilse bağlamdan kopuk atölyeler, yemek yerine pasta ya da cips yemek gibi bir şey olur.

“Okul, komple yetenek gelişimine odaklı bir farklılaştırma sistemi geliştirmiş mi ?”

Bu sorunun yanıtının çok iyi verilmesi lazımdır. Bunun en basit anlaşılır yolunu ise şu soruyu sorarak anlayabilirsiniz. Benim çocuğumun bireysel farklılıklarını nasıl belirleyeceksiniz? Peki belirlediniz buna yönelik nasıl bir farklılaştırma yapacaksınız? Bu farklılaştırmayı sınıf içinde yapabilecek misiniz? Bu konuda kendini yetiştirmiş öğretim elemanlarınız, ARGE biriminiz var mı? Bu soruların yanıtını tatminkar bir şekilde alabiliyorsanız, bu okulu bir kenara not almalısınız.

Diğer bir husus da şudur; üz çocuklar için rehberlik biriminiz ne gibi çalışmalar yapıyor? Onların sosyal ve duygusal gelişimlerini nasıl destekliyor? Size hemen “biz aile seminerleri veya eğitimleri veriyoruz” diyebilirler. Bu bizim istediğimiz yanıt değil. Asıl yanıt bununla ilgili programlarının olmasıdır. Bu program uzman akademik danışmanlar eşliğinde, bu çocuklar hakkında eğitim almış, deneyimli kişiler tarafından hazırlanmalıdır. Buna da olumlu yanıt alabilirsiniz. Ancak kaç kişinin bu programlara katıldığı ve programların etkililiği hakkında somut veri isteyiniz lütfen.  Şunu unutmayınız, kaliteyi biz aileler yaratıyoruz, biz talep edeceğiz, biz şekillendireceğiz.

Okul değişimi de ayrı bir sorun olarak karşımızda. Bu sorun için öncelikle ailelerin tüm fertlerinin ittifak içinde hareket etmesinin gerekliliği şartını söylemeliyim. Bu olmazsa olmaz. Lütfen ittifakı çocuğunuzun geleceği ve yetenek gelişimi için kurunuz.

Peki okul seçimi geldi çattı ne yapacağız? Elimize aday okulları alıyoruz. Öğretmen kalitesi,  farklılaştırma sistemi, sosyal gelişimi desteklemesi,  ekonomikliği gibi kriterlere göre 1-10 arası puanlıyoruz. Artık yapmamız gereken aday okullar üzerine detaylı konuşmak olmalıdır.

“Asla çocuğun arkadaş ortamı iyi gibi bir kriter ile okul seçmeyiniz”

Bana danışan birçok aile bu söylemle bana geliyor. Ben de kendilerinin meseleyi anlaması için öncelikle susuyorum. Asıl sorunun arkadaş ortamı değil, çocuğun “yardım arama”, “işbirliğine gitme”, “ arkadaşlık başlatma-sürdürme-sonlandırma” becerileri olduğunu anlamaları ve fark etmelerini bekliyorum. Arkadaş her zaman bulunur. ÜZ bireylerin bir kere çok arkadaşı olmaz. Az ve öz her zaman önerimiz. Ancak kendi gibi olanlarla iyi anlaşırlar. Bu anlaşma ise yine yetenek gelişimi amaçlı olmalıdır. Yoksa bilgisayar oyununda ekip olması, basket maçında ekip olması gerçek ve arzu edilen arkadaşlık değildir. Buna da dikkat etmemiz gerekir.

***

En önemli konulardan biri de okul yönetimi tarafından üz çocuğun anlaşılmasıdır. Bu anlaşılma bundan 20-30 sene öncesinde olduğu gibi “okulda derece yapar ve okulun adını duyurur” gibi bir mantıkla olan anlaşılma asla olmamalıdır. Bunu tuzak sorularınızla anlamaya çalışınız. Okulun ana gayesinin öğrenci sayısı ve öğrenci kaydının çok olması olmadığını da iyi anlayınız lütfen. “Biz zaten kayıtları kapattık, kura ile alıyoruz öğrencileri” gibi sözleri size sarf eden okullardan kibar bir şekilde ayrılınız. Hiç tartışmaya girmeyiniz. Çünkü bir eğitim kurumunda asıl olması gereken “öğrencidir” bunun yanında her zaman söylediğim sözü bir kez daha söylüyorum.

“Eğer bir OKUL özel eğitim gereksinimi olan çocukların eğitiminde iyi ise genel eğitimde de iyidir”

Özel eğitim zordur. Bunu başarabilen ve kaliteli eğitim verebilen okullar, genel eğitimde de çok iyidir. Hatırlıyorum bir öğrencim “Hocam bizim okulda üz çocuk var. Ben çok çabalıyorum. Materyallerle ayrıca uğraşıyorum. Ancak bana kurum şunu söyledi. Bu çocuklar çok masraflı, bir daha ki seneye almıyoruz ona göre” . Bu gerçekten üzücü bir söz. Özel eğitim gereksinimi olan öğrenciler için de sizin servisleriniz olmalıdır. Bu sizin eğitim kalitenizi gösterir. Üz çocuğun yetenek gelişimi için ve aynı zamanda tüm çocukların yetenek gelişimi için asla masraftan ve emekten kaçılmamalıdır.

Güzel örnekler elbette var. Bunların sayılarının artması ve gerçekten kaliteli eğitimin verildiği kurumlarda çocuklarımızın mutlu olduğunu görmek temennisiyle diyorum.

Bir diğer husus okulların bir eğitim felsefesinin olmasıdır. Bu konu da uzun ancak her yazılanı ve söyleneni gerçekten özümsenmiş bir eğitim felsefesi olarak düşünmemek gerekir. Gerçekten o eğitim felsefesi benim çocuğumda yetenek gelişimini destekleyecek mi? Yoksa bu eğitim felsefeleri 100 sene öncesinin felsefeleri mi? Örnekle açıklayayım. Önemli bir filozof ve pedagog Rousseau, natüralizm diye bir şey ortaya attı. Şehrin zorluğu, yeteneği geliştirmesindeki sıkıntıları gibi bir çok temellendirme ile. O zaman birçok zengin gitti tarlalara ev yapmaya, doğal yaşıyorum diye. Ben çok güldüm. Tamam doğal yaşa da, sen zenginsin her halükarda senin doğal yaşama hakkın var. Ben ne yapacağım? Benim çocuğum bu şehrin zorluğu ile büyümek zorunda, onunla baş etmek zorunda. O şehrin argümanları ile yeteneğini geliştirmek zorunda. Ben onu ona sağlayamam ilerde ya da kendi de zor sağlar. Bu felsefe daha önce fakirlerin hayatıyken, şimdi zenginlerin lüksü oldu. Peki ben bu eğitim felsefesine nasıl bakmalıyım? Öncelikle sorgulamalıyım. Gelecekte yetenek benim çocuğumdan hangi gereksinimlerle donanmasını istiyor. Bunu ben nasıl sağlayabilirim. Bunu masaya yatırıp ona göre çocuğumun geleceği ile ilgili bir eğitim felsefesini içselleştirerek kabul etmeliyim. Bu konu da oldukça uzun ve derin ancak sadece eğitim felsefelerinin ayaklarının yere basıp basmadığını iyi analiz etmenizi tavsiye ediyorum.

Hepinize çocuğunuzla mutlu ve yeteneğe evrilen yolda sabırlı, azimli günler diliyorum.

Doç. Dr. Hasan Said TORTOP

Üstün/özel Yetenekliler Uzmanı

Hasan Said TORTOPhttps://yetenekvegitim.com
Doç.Dr. Hasan Said TORTOP kimdir Hasan Said TORTOP, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını bilim eğitimi üzerine yapmıştır. Akademisyenliğe geçişi (2012) öncesi Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda fen bilimleri öğretmeni olarak çalışmıştır. Bunun son üç senesi üstün/özel yetenekli öğrencilerin eğitim gördüğü Bilim ve Sanat Merkezlerinde olmuştur.2012 yılında akademisyenliğe Bülent Ecevit Üniversitesi’nde (Zonguldak) başlamıştır. 2013 yılında Üstün Zekâlılar Eğitimi alanında Türkiye’deki ikinci dergiyi “Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (UYAD) kurmuş ve editörlüğünü 2017 yılına kadar yapmıştır. Bunun yanında 2013 yılında Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi (dergipark.gov.tr/jgedc) ve Üstün Yetenekli Genç Bilim İnsanları Eğitimi Dergisi (JEGYS) (dergipark.gov.tr/jegys) dergilerini kurmuş ve halen editörlüklerini yapmaktadır. Bu dergilerden JEGYS uluslararası bir dergi olup ingilizce olarak yayınlanmaktadır. 2013 tarihinde özel yetenekli çocukların eğitimi için Özel Eğitim Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Merkezi’ni kurmuştur. Bu merkez bünyesinde Türkiye’deki özgün iki programdan biri olan Üstün Yetenekliler Üniversite Köprüsü Eğitim Programı (ÜYÜKEP) Modeli’ni hayata geçirmiştir. Halen İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Özel Eğitim Bölümü Öz Yetenekliler Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı olarak çalışmaktadır. “Üstün Zekâlılar Eğitimde Farklılaştırılmış Öğretim Müfredat Farklılaştırma Modelleri”, “Üstün Yetenekliler Üniversite Köprüsü Eğitim Programı ÜYÜKEP Modeli” ve “Bilgin ve İlgin Bilimsel Araştırma Projesi Yapıyor” adlı kitapları yayınlanmıştır. Bu zamana kadar 40 a yakın ulusal ve uluslararası makalesi yayınlanmış, 10 a yakın proje yürütücülüğü yapmıştır. Çalışma alanları; üstün/özel yetenekliler eğitimi, farklılaştırılmış öğretim, bilim eğitimi şeklindedir. Projeler Zonguldak Jeobilim Okulu – TÜBİTAK Projesi - Yürütücü Batı Karadeniz Proje Fikrini Arıyor - TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar-Proje Danışmanlık Eğitimi- TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yeteneklilerin Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar - TÜBİTAK Projesi- Yürütücü Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik Fen ve Mühendislik Uygulamaları (STEM) Eğitimi- TÜBİTAK Projesi- Yürütücü İdari Görevler Bülent Ecevit Üniversitesi Özel Eğitim Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü (2012- 2017) Bülent Ecevit Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölüm Başkanı (2015- 2017) İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölüm Başkanı (2017 halen) Editörlük Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi (Journal of Gifted Education Research) web sitesi: www.uyad.beun.edu.tr – Kurucu ve Editör (2013 - 2017) www.uyad.beun.edu.tr Journal for the Education of Gifted Young Scientists. Web sitesi: www.jegys.org – Kurucu ve Editör (2013- Halen) www.jegys.org Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi Web sitesi: www.jgedc.org – Kurucu ve Editör (2014- Halen) www.jgedc.org Yükseköğretim ve Bilim Dergisi Web sitesi: www.higheredu-sci.beun.edu.tr Yardımcı Editör (2012- 2017) Ödüller Bülent Ecevit Üniversite Bilim ve Hizmet Ödülleri (2013). Sosyal Bilimler Alanında En Çok Yayın Yapan Akademisyen Ödülü (ikincilik). Makaleler Üstün Yetenekliler Eğitimi 6 Yabancı 24 Ulusal makale Kitaplar Üstün yetenekliler üniversite köprüsü eğitim programı ÜYÜKEP Model. Üstün zekâlılar eğitiminde farklılaştırılmış öğretim müfredat farklılaştırma modelleri Bilgin ve İlgin Bilimsel Araştırma Projesi Hazırlıyor Yaratıcı Anneye Sihirli Notlar Geleceğin Bilimi Genetik (Tematik Ünite) Bilişsel Alan Yeteneği Boyama ve Etkinlik Kitabı Temel Kodlama Becerileri Eğitimler 11-15 Aralık 2017 MEB Özel Eğitim Genel Müdürlüğü- Özel Yetenekli Öğrenciler Eğitici Eğitimi ve Program Geliştirme Çalıştayı- 130 BİLSEM öğretmenine Farklılaştırılmış Öğretim Tasarımı Hazırlama Eğitimi- Değişik Kurumlarda yaklaşık 1000 Öğretmene www.farklilastirilmisogretim.com Etimesgut İlçe MEM- Üstün Yetenekliler Eğitimci Eğitimi STEM Eğitimi Yetenek Geliştiren Aile Eğitimi Danışmanlıklar Türkiye’deki farklı kolejlere Seminerler TEVİTÖL - FMV Işık Okulları Küçük Prens Okulları TV Programları Zonguldak Yerel TV EGTYayin ÜLKE TV E-mail: hasantortop@aydin.edu.tr Telefon: 0505 3835795 Danışmanlık Almak İçin: https://gencbilgegitimdanismanlik.com/randevu/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Popüler Yazılarımız

Üstün Yetenekliler Eğitiminde Farklılaştırma, Modeller, Sorunlar ve Öneriler

Üstün yetenekliler eğitiminde mitler, yanlış inanışlar şeklinde gelişmiş ülkelerin akademik dergilerinde bu alandaki önemli sorunlu bakışlara bilimsel ve kanıta dayalı olarak olması gereken bakış...

Little Man Tate